Wanneer noemt AI een bedrijf? Wat 18.206 Nederlandse AI-antwoorden laten zien
Welke klantvragen brengen een bedrijf in beeld bij AI? Klusio onderzocht een kwartaal aan Nederlandse antwoorden: hoe AI zoekt, welke bedrijven het noemt en waar het zijn informatie vandaan haalt. De uitkomsten helpen ondernemers gerichter te meten en hun website beter te laten aansluiten op vragen van klanten. Hieronder staan de bevindingen, de praktische betekenis en de onderbouwing.
ChatGPT vult je vraag zelf aan
Bij kostenvragen zette ChatGPT in 82% van de antwoorden met zichtbare zoekopdrachten zelf een jaartal (105 van 128) en in 80% "Nederland" in zijn zoekopdracht.
Met een plaatsnaam vaker genoemd
12,3% met plaatsnaam tegenover 3,7% zonder, bij gelijke weging per vraag. Per antwoord is dat 9,7% tegenover 2,9%. Dit gaat over de naam van het gevolgde bedrijf; het is een verband binnen deze meetgroep.
Bij kostenvragen minder vaak genoemd
1,7% bij kostenvragen tegenover 6,9% bij andere vragen, bij gelijke weging per vraag. Per antwoord: 1,7% tegenover 5,0%. Dit zegt op zichzelf niets over andere aanbieders of de waarde van een kostenpagina.
Een vermelding kan weer verdwijnen
55,8% opnieuw genoemd bij gelijke weging per vraag. Per overgang na een eerdere vermelding is dat 67,6%. Basis: 367 overgangen op 82 vragen bij 22 bedrijven. Het is geen algemene kans om in AI te verschijnen.
Onderzoek door Klusio. We maken software voor zichtbaarheid in Google en AI en hebben daarmee een commercieel belang. Dit onderzoek beschrijft onze eigen meetgroep. Een vermelding is de naam van het gevolgde bedrijf in een antwoord; een bronverwijzing en een aanbeveling zijn andere uitkomsten. De methode, naamcontrole en grafieken om te delen staan verderop.
ChatGPT zoekt eerst zelf, en vult je vraag aan
Bij een deel van de antwoorden laat ChatGPT zien welke zoekopdrachten het uitvoert voordat het antwoordt. In 1.267 van die antwoorden legden we de zoekopdrachten naast de vraag. Gemiddeld waren er 1,8 zoekopdrachten per gemeten antwoord, bij 51% meer dan één. Het herschrijven van vragen is al beschreven door OpenAI en Google. Onze bijdrage is de beschrijving van wat er in deze Nederlandse meetgroep gebeurde.
ChatGPT gemeten 29-30 september 2026 ChatGPT gemeten 29-30 september 2026 ChatGPT gemeten 29-30 september 2026 ChatGPT gemeten 29-30 september 2026Echte zoekopdrachten, letterlijk overgenomen. Blauw gemarkeerd: wat ChatGPT zelf toevoegde en niet in de vraag stond. De vragen komen uit Klusio's eigen vaste meetset, niet uit klantgegevens.
Wat ChatGPT zelf aan zijn zoekopdracht toevoegt
Het kenmerk stond in een zoekopdracht en ontbrak in de oorspronkelijke vraag. Twee wegingen van dezelfde 1.267 antwoorden op 719 vragen, bij 34 bedrijven.
Zo is geteld: tellers, noemers en aantal vragen
| Kenmerk | Antwoorden | Vragen met kenmerk | Per vraag gewogen | Bij een soort vraag |
|---|---|---|---|---|
| Voegt "Nederland" toe | 471 van 1.267 (37,2%) | 341 van 719 | 44,9% | kostenvragen: 102 van 128 (79,7%), 86 van 108 vragen, 26 bedrijven |
| Voegt een jaartal toe | 329 van 1.267 (26%) | 199 van 719 | 25,2% | kostenvragen: 105 van 128 (82%), 89 van 108 vragen, 26 bedrijven |
| Zoekt (ook) in het Engels | 248 van 1.267 (19,6%) | 56 van 719 | 6,3% | vragen over een merk: 81 van 228 (35,5%), 10 van 48 vragen, 9 bedrijven |
| Zoekt gericht naar officiële bronnen | 243 van 1.267 (19,2%) | 103 van 719 | 11,3% | – |
| Zoekt zelf naar reviews of ervaringen | 116 van 1.267 (9,2%) | 85 van 719 | 11,2% | aanbevelingsvragen: 66 van 305 (21,6%), 54 van 202 vragen, 32 bedrijven |
| Voegt "beste", "top" of "betrouwbaar" toe | 91 van 1.267 (7,2%) | 24 van 719 | 2,7% | – |
| Zoekt naar prijzen die niet gevraagd werden | 81 van 1.267 (6,4%) | 51 van 719 | 6,2% | – |
Een kenmerk telt alleen als het in een zoekopdracht van ChatGPT staat en niet al in de vraag zelf. We herkennen de kenmerken met vaste woordenlijsten en regels (bijvoorbeeld een jaartal van 2020 tot 2039, "Nederland" of "Dutch", "reviews" of "ervaringen"), elk kwartaal dezelfde, zonder AI. "Per vraag gewogen" telt elke verschillende vraag even zwaar, ongeacht hoe vaak hij gemeten is. Engels per zoekstap: 364 van 2.249 zoekopdrachten (16,2%). Het cijfer voor prijzen bij vergelijkingsvragen uit versie 1.0 is geschrapt: het rustte op 35 antwoorden.
In je AI-zichtbaarheid zie je per antwoord hoe AI tot dat antwoord kwam: de zoekopdrachten (waar het systeem ze toont) en de bronnen die het aanhaalt. De Groeimotor gebruikt dat om bestaande pagina's gericht bij te werken, bijvoorbeeld een kostenpagina met een actuele, echte prijsopbouw, aangevuld met jouw eigen praktijkkennis. Bekijk de Groeimotor
Op welke vragen noemt AI een bedrijf?
Hier gaat het om vragen waarin de bedrijfsnaam zelf niet voorkomt. De grafiek toont verhoudingen binnen hetzelfde bedrijf en AI-systeem (Mantel-Haenszel), om verschillen in samenstelling te beperken. Dit geeft niet elk bedrijf of elke vraag hetzelfde gewicht. De lijn is de 95%-marge uit herhaalde steekproeven van hele vragen. De percentages onder de labels zijn ruwe aandelen per antwoord; een vermelding is geen aanbeveling.
Als AI aanbieders noemt
Een antwoord kan andere aanbieders noemen terwijl het gevolgde bedrijf ontbreekt. Daarom lieten we elk antwoord lezen: welke bedrijven staan erin, in welke volgorde? Platforms, software en instanties tellen niet als aanbieder.
| Soort vraag | Noemt een andere aanbieder | Gevolgde bedrijf genoemd, als er andere aanbieders staan | Als er geen andere aanbieders staan |
|---|---|---|---|
| Alle vragen15.123 antwoorden, 1.524 vragen, 35 bedrijven | 37,9% | 10,5% | 0,9% |
| Lokale vragen2.152 antwoorden, 244 vragen, 29 bedrijven | 65,1% | 13,1% | 0,5% |
| Vragen om een aanbeveling3.903 antwoorden, 372 vragen, 35 bedrijven | 54,2% | 12,4% | 0,2% |
| Vragen over een probleem of spoed301 antwoorden, 43 vragen, 12 bedrijven | 56,5% | 7,1% | 0% |
| Vergelijkingsvragen650 antwoorden, 66 vragen, 20 bedrijven | 31,4% | 2,5% | 1,6% |
| Kostenvragen2.265 antwoorden, 283 vragen, 30 bedrijven | 24,9% | 5,7% | 0,4% |
| Uitlegvragen5.852 antwoorden, 516 vragen, 34 bedrijven | 21,7% | 8,3% | 1,3% |
Klusio volgt vragen die passen bij jouw diensten en de plaatsen waar je werkt, ook aanbevelingsvragen, en laat per vraag en per AI-systeem zien of je genoemd wordt en wie er wel genoemd wordt. Zo meet je niet alleen op kostenvragen en zie je waar je kansen liggen. Bekijk AI-zichtbaarheid
Een vermelding is geen vaste plek
Wie één keer in ChatGPT kijkt, ziet één antwoord. We meten hier eerst of het gevolgde bedrijf genoemd wordt, en daarna op welke plek het staat tussen de genoemde aanbieders. Wij legden dezelfde vraag op dezelfde dag naast elkaar bij verschillende systemen, en dezelfde vraag bij hetzelfde systeem op opeenvolgende metingen (meestal 1 tot 11 dagen later). Alleen vragen zonder de bedrijfsnaam erin.
opnieuw genoemd, als elke vraag even zwaar telt
Basis: 367 overgangen op 82 vragen bij 22 bedrijven. Voor deze gelijkgewogen uitkomst is geen aparte onzekerheidsmarge gepubliceerd.
opnieuw genoemd, als elke overgang even zwaar telt
Basis: dezelfde 367 overgangen. 95%-marge voor deze uitkomst: 58,6% tot 75,5%, via bootstrap per vraag.
Gedeelde bronnen tussen twee systemen
Gemiddeld aandeel gedeelde domeinen bij dezelfde vraag op dezelfde dag.
| ChatGPT |  Perplexity |  Gemini |  Claude | |
|---|---|---|---|---|
| ChatGPT | — | 6,5%4.723 | 21,3%1.647 | 14,2%726 |
| Perplexity | 6,5%4.723 | — | 12%1.697 | 14,4%739 |
| Gemini | 21,3%1.647 | 12%1.697 | — | 16,1%671 |
| Claude | 14,2%726 | 14,4%739 | 16,1%671 | — |
Verschillen tussen geteste opstellingen
Op dezelfde vraag en dag: het aandeel antwoorden dat het gevolgde bedrijf noemt. Model, meetroute en beschikbaarheid kunnen meespelen. Dit is geen universele rangorde van AI-assistenten.
| Systeem | tegenover | Genoemd | Verhouding (marge) |
|---|---|---|---|
| ChatGPT | Claude | 7,9% / 3,5% | 2,3×marge 1,7–3,2 · 1.329 keer |
| ChatGPT | Gemini | 5,6% / 2,9% | 2,0×marge 1,4–3,0 · 2.345 keer |
| Perplexity | Claude | 6,5% / 3,5% | 1,8×marge 1,3–2,6 · 1.333 keer |
| ChatGPT | Perplexity | 5,8% / 4,1% | 1,4×marge 1,1–2,0 · 4.986 keer |
| Perplexity | Gemini | 3,9% / 2,9% | 1,3×marge 1,0–1,7 · 2.382 keer |
| Gemini | Claude | 4,6% / 3,6% | geen duidelijk verschilmarge 0,9–1,9 · 1.473 keer |
Op welke plek staat het gevolgde bedrijf?
Als het gevolgde bedrijf genoemd werd: op welke plek tussen de genoemde aanbieders (609 vermeldingen, 217 vragen, 28 bedrijven).
Klusio meet dezelfde vraag herhaaldelijk en per AI-systeem en bewaart elk antwoord. Je ziet het verloop over meerdere metingen in plaats van één screenshot. Zo volgt Klusio vermeldingen
Welke bronnen AI gebruikt, verschilt sterk per branche
Aandeel van de antwoorden waarin AI een bron van die site aanhaalt.
Bouw en onderhoud
van de antwoorden haalt een platform of vergelijker aan
6.348 antwoorden, 16 bedrijven
Marketing en SEO
van de antwoorden haalt een platform of vergelijker aan
7.832 antwoorden, 5 bedrijven
Je ziet per antwoord welke bronnen AI aanhaalt bij vragen over jouw diensten. Klusio zoekt daarmee naar plekken waar een vermelding van jouw bedrijf past en bereidt die stap voor; een vermelding telt pas als hij echt online staat. Bekijk hoe dat werkt
Wat ander onderzoek zegt
We legden onze uitkomsten naast officiële documentatie van OpenAI en Google, wetenschappelijke artikelen en grote marktonderzoeken. Bijna al dat onderzoek is Amerikaans en veel komt van leveranciers van meetsoftware. Een vergelijkbaar onderzoek op Nederlandse AI-antwoorden vonden we niet. Waar een bron afwijkt, staat dat erbij.
Zoekopdrachten
ChatGPT herschrijft een vraag meestal tot een of meer gerichte zoekopdrachten; OpenAI's eigen voorbeeld voegt een jaartal toe.
AI Overviews en AI Mode kunnen een vraag opsplitsen in meerdere verwante zoekopdrachten (query fan-out).
Gemiddeld 2,1 zoekopdrachten per vraag; ChatGPT zoekt ook zonder te vragen op reviews. Ons jaartalcijfer ligt hoger, waarschijnlijk door de vele kostenvragen.
Bij niet-Engelse vragen is 43% van de zoekstappen Engels; Nederlands zat niet in die meting. In dezelfde eenheid tellen wij 16% Engelse zoekstappen. Onze 20% elders telt antwoorden met minstens één Engelse zoekopdracht en is dus niet rechtstreeks te vergelijken.
Plaatsnaam en locatie
ChatGPT gebruikt een globale locatie op basis van het IP-adres. Kloppen lokale resultaten niet, dan adviseert OpenAI om stad, wijk of postcode in de vraag te zetten.
De webzoekfunctie in de API kan een opgegeven land, stad, regio en tijdzone gebruiken om resultaten te verfijnen. Dat bewijst niet welke locatie tijdens onze historische metingen daadwerkelijk is gebruikt.
Amerikaans onderzoek met plaatsnamen in de vraag: ChatGPT gaat veel grover met afstand om dan Google.
Soort vraag
Bij informatieve vragen staan wel bronnen, maar zelden merknamen in het antwoord. Let op: Semrush rekent "beste" en "A vs B" samen; onze vergelijkingsvragen gaan over methodes en materialen.
Vragen in de overwegingsfase ("beste …") geven de meeste merknamen. Amerikaanse webwinkelvragen.
Zonder bronnen
Taalmodellen bevoordelen uit zichzelf wereldmerken boven lokale merken. Past bij wat wij zien als AI zonder bronnen antwoordt.
Vindt een sterke voorkeur voor bronnen van derden boven de eigen site van een merk. Dat ging over productmerken in de VS; bij onze lokale dienstvragen zien we de eigen site vaker terug.
Vermeldingen wisselen
Bij herhaalde vragen kreeg minder dan 1 op de 100 keer dezelfde lijst merken. Losse lijsten zijn daardoor beperkt bruikbaar als stabiele rangorde. API-metingen en echte gebruikerssituaties zijn niet zonder meer gelijk te stellen.
ChatGPT en Google AI noemen voor 19 tot 20% dezelfde bedrijven. Een eenmaal genoemd bedrijf kwam in ongeveer de helft van de volgende pogingen terug; wij meten 68% van de vermeldingen bij de volgende meting, 56% als elke vraag even zwaar telt.
Van de 50 meest aangehaalde domeinen kwamen er maar 7 bij alle drie de systemen voor.
Per vraag delen ChatGPT en Perplexity weinig bronnen (Jaccard 0,13). Wij gebruiken eveneens Jaccard-overlap van domeinen en meten gemiddeld 6,5%. De meetgroepen, vragen en perioden verschillen; dit is geen rechtstreekse benchmark.
Platforms als bron
In de VS halen AI-systemen bij lokale diensten vooral Yelp, BBB en Angi aan. Hetzelfde patroon, met andere platforms dan in Nederland.
In de VS, het VK en Australië zijn Google-bedrijfsprofielen en Yelp de grootste bronnen; per branche komen gespecialiseerde gidsen erbij.
Wat je deze maand kunt doen
Volg verschillende soorten klantvragen. Bij kostenvragen verscheen het gevolgde bedrijf minder vaak in de antwoordtekst. Dat cijfer zegt niet hoeveel andere aanbieders het antwoord noemt. Een kostenpagina kan intussen waarde hebben als bron, landingspagina en ondersteuning bij een aankoopbeslissing.
Laat per plaats waar je echt werkt zien wat je daar doet. Projecten, reviews en werkgebied per plaats, geen kopieën die alleen de plaatsnaam wisselen. Met een plaatsnaam in de vraag werd het gevolgde bedrijf ruim drie keer zo vaak genoemd; of eigen plaatspagina's daaraan bijdragen, hebben we niet getest.
Loop je kostenpagina's na: kloppen de prijzen, staat erbij wat wel en niet inbegrepen is, en noem je de Nederlandse regels die erbij horen? ChatGPT zette bij kostenvragen vaak zelf een jaartal en "Nederland" in zijn zoekopdracht. Werk een datum alleen bij als de inhoud ook echt is bijgewerkt.
Zorg dat ervaringen met je bedrijf te vinden zijn. Bij aanbevelingsvragen zocht ChatGPT er in ruim een op de vijf antwoorden zelf naar.
Meet per AI-systeem, en meer dan één keer. Wat ChatGPT doet, zegt weinig over Gemini of Perplexity, en ook bij hetzelfde systeem wisselt een vermelding.
Het volgende rapport als eerste in je inbox
Elk kwartaal een nieuw rapport, met de gebruikte methode en wijzigingen erbij. Kwartalen zijn pas rechtstreeks vergelijkbaar als meetgroep, instellingen en meetritme voldoende overeenkomen. Eén mail per kwartaal.
Methode en grenzen
Wat we gemeten hebben
- 1 juli tot en met 30 september 2026: 18.206 geldige AI-antwoorden, gemeten vanuit Nederland, in het Nederlands.
- 1.409 vragen die Klusio voor 35 mkb-bedrijven volgt, vooral bouw en onderhoud, installatie, zakelijke dienstverlening en marketing.
- 97 vragen uit Klusio's eigen vragenset (6.672 antwoorden, ruim een derde van het totaal) en 32 vragen uit een vaste meetset van Klusio over acht sectoren.
- ChatGPT en Gemini door de webinterface uit te lezen; Perplexity (Sonar) en Claude via hun API; Google AI Overviews via de zoekresultaten. Copilot gaf in Nederland vrijwel nooit een antwoord en telt niet mee.
- Het archief registreert Nederland en Nederlands voor de geslaagde metingen. Historische instellingen voor stad, postcode, geheugen, sessie en extra instructies zijn niet voor alle aanroepen reproduceerbaar opgeslagen. De configuratietabel hieronder benoemt deze hiaten. We kennen de getoonde bronnen en zoekopdrachten; aanvullend zoekgedrag op de achtergrond blijft onbekend.
- De vragen zijn per bedrijf samengesteld rond diensten en werkgebied. Het meetritme past zich aan: een vraag waarvan de uitkomst wisselt, wordt vaker gemeten dan een stabiele. Per vraag en systeem varieert het aantal metingen van 1 tot 54 (mediaan 1), meestal 1 tot 11 dagen uit elkaar. Elk antwoord is een eigen aanroep; er zijn geen antwoorden hergebruikt.
Hoe we vergeleken hebben
- "Genoemd": de bedoelde definitie is een bedrijfsnaam in de antwoordtekst. Vragen met die naam erin zijn uitgesloten bij vermeldingsverbanden en herhaalbaarheid. Bij de analyse van zoekopdrachten in deel 1 tellen merkvragen wel mee. De automatische naamherkenning wijkt soms van de definitie af; zie de controle hieronder.
- Verbanden: Mantel-Haenszel-risicoratio's binnen bedrijf × AI-systeem (bij kenmerken van het antwoord ook × soort vraag), met het aantal bedrijven waarbij het verband dezelfde kant op wijst.
- Marges: 95%-bootstrap per vraag (1.000 keer hele vragen opnieuw getrokken), omdat dezelfde vraag vaker gemeten is. Ter controle ook per bedrijf, zonder Klusio's eigen vragen en binnen dezelfde soort vraag.
- Systeemvergelijkingen: exact dezelfde vraag op dezelfde dag.
- Een cijfer staat alleen in dit rapport als het rust op minstens 5 bedrijven en 100 antwoorden.
- Omdat vaak gemeten vragen zwaarder meetellen, rekenden we de hoofdcijfers ook na met elke vraag even zwaar. Die uitkomsten staan in de technische bijlage.
- Naamherkenning gecontroleerd op een steekproef van 1.200 antwoorden (zie de bijlage).
Wat dit niet is
- Geen representatieve steekproef van alle Nederlandse AI-vragen: het zijn vragen rond mkb-diensten.
- Geen bewijs van oorzaak en gevolg: websitewijzigingen zijn niet willekeurig toegewezen.
- Geen meting of AI een bedrijf aanbeveelt: een vermelding of een plek in de opsomming is geen aanbeveling.
- Geen uitspraak over ingelogde gebruikers, geheugen of personalisatie in ChatGPT.
- Een momentopname: de systemen veranderden tijdens het kwartaal. We herhalen dit elk kwartaal.
Privacy en citeren
We publiceren geen namen van bedrijven uit het onderzoek en geen klantvragen. De voorbeelden komen uit Klusio's eigen vaste meetset. Platforms en publieke bronnen die AI zelf aanhaalt, noemen we wel.
Cijfers en grafieken overnemen mag, met bronvermelding en een link naar deze pagina:
Versie 1.3, bijgewerkt 4 oktober 2026. Een latere correctie krijgt een nieuw versienummer met uitleg. Meer over hoe we meten: AI-rapportages: zo meet Klusio.
Technische bijlage
Voor wie het wil narekenen. Per kenmerk het ruwe verschil, de verhouding binnen bedrijf × systeem met drie soorten marges, en twee controles. Vragen met de bedrijfsnaam tellen niet mee; 15.123 antwoorden op 1.524 vragen van 35 bedrijven.
Genoemd worden per kenmerk
| Kenmerk | Genoemd met / zonder | Ruw | Binnen bedrijf × systeem | Marge per antwoord | Marge per vraag | Marge per bedrijf | Zonder Klusio's eigen vragen | Binnen soort vraag | Per vraag gewogen (met / zonder, verhouding) | Vast ritme | Vragen met kenmerk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| De vraag noemt een plaats of regio | 9,7% / 2,9% | 3,39 | 5,08 | 4,19–6,16 | 3,15–11,18 | 2,71–19,33 | 5,08 | 3,94 (2,04–11,57) | 12,3% / 3,7%, 3,33 | 3,10 | 397 |
| Het AI-systeem gebruikt vijf of meer bronnen | 5,6% / 3,2% | 1,75 | 1,93 | 1,59–2,34 | 1,33–2,84 | 1,53–2,53 | 2,02 | n.v.t. | 5,9% / 4,9%, 1,20 | 1,71 | 1.522 |
| De vraag is langer dan 12 woorden | 10,7% / 3,7% | 2,87 | 1,78 | 1,48–2,14 | 1,21–3,06 | 1,16–3,81 | 1,77 | 2,01 (1,12–4,45) | 13,4% / 4,2%, 3,20 | 2,82 | 289 |
| Vraag om een aanbeveling ("wie is de beste …") | 6,8% / 3,7% | 1,84 | 1,77 | 1,51–2,07 | 1,13–2,75 | 1,04–2,70 | 2,16 | n.v.t. | 9,6% / 4,8%, 2,01 | 1,88 | 372 |
| "In de buurt", zonder plaatsnaam | 4,6% / 4,5% | 1,01 | 0,90 | 0,68–1,19 | 0,36–1,58 | 0,32–2,08 | 0,90 | 0,47 (0,11–1,05) | 4,7% / 6%, 0,77 | 0,85 | 111 |
| Vergelijkingsvraag ("A of B, wat is beter?") | 1,8% / 4,6% | 0,40 | 0,36 | 0,16–0,83 | 0,12–1,40 | 0,13–1,59 | 0,36 | n.v.t. | 3,6% / 6,1%, 0,59 | 0,39 | 66 |
| Kostenvraag | 1,7% / 5% | 0,33 | 0,25 | 0,17–0,35 | 0,12–0,44 | 0,08–0,60 | 0,25 | n.v.t. | 1,7% / 6,9%, 0,24 | 0,27 | 283 |
| Het antwoord bevat geen bronverwijzingen | 0,6% / 5,5% | 0,10 | 0,13 | 0,08–0,23 | 0,05–0,26 | 0,05–0,23 | 0,12 | n.v.t. | 1,4% / 6,3%, 0,23 | 0,12 | 843 |
- Ruw tegenover binnen bedrijf × systeem. De ruwe verhouding (bij een plaatsnaam 9,7% / 2,9% = 3,4) mengt bedrijven en systemen met verschillende basiskansen. Binnen hetzelfde bedrijf en systeem is het verschil groter (5,1). Binnen dezelfde soort vraag blijft 3,9 over: het effect komt dus niet alleen doordat plaatsvragen vaker aanbevelingsvragen zijn.
- Drie marges. Per antwoord behandelt elke meting als los; dat is te smal, omdat dezelfde vraag vaker gemeten is. Per vraag trekken we hele vragen opnieuw (1.000 keer, vaste startwaarde, percentielmethode: het 2,5e en 97,5e percentiel); die marge gebruiken we in het rapport. Bij de vergelijkingsvragen waren 797 van de 1.000 trekkingen bruikbaar, omdat een trekking soms geen vergelijkingsvraag binnen een bedrijf en systeem bevatte. Per bedrijf trekken we hele bedrijven opnieuw (200 keer); dat is de strengste toets. Bij de vergelijkingsvragen raakt de marge per vraag 1; dat verschil noemen we daarom niet hard.
- Zonder Klusio's eigen vragen. Klusio volgt ook vragen voor zichzelf, ruim een derde van alle antwoorden. Zonder die vragen blijven de verhoudingen gelijk of worden ze iets sterker. Bij de plaatsnaam verandert niets, omdat Klusio's eigen vragen geen plaatsnaam bevatten.
- Plaatsnaam per systeem (binnen bedrijf, marge per antwoord): ChatGPT 5,6× (11,1% / 3,9%), Perplexity 4× (8% / 2,8%), Gemini 5,7× (12,1% / 1,5%), Claude 6,9× (8% / 2,1%). Alleen bij aanbevelingsvragen: 3,7× (2,6–5,2); alleen bij kostenvragen: 2,4× (1,1–5,1).
- Herhaalbaarheid. Van 367 vermeldingen met een volgende meting door hetzelfde systeem stond de naam er de volgende keer in 67,6% weer in (marge per vraag 58,6%–75,5%; 22 bedrijven). Mediaan 5 dagen tussen twee metingen; bij minstens een week ertussen 72% (105 vermeldingen). Ook genoemd door een tweede systeem: 20,3% (16,2%–25%), zonder Klusio's eigen vragen 22,4%.
- Systemen naast elkaar. De verhouding is de kans dat het ene systeem het bedrijf noemt, gedeeld door die van het andere, op dezelfde vraag en dag; marge per vraag.
- Meetritme en weging per vraag. Een reeks is dezelfde vraag bij hetzelfde systeem (5.660 reeksen). Reeksen waarin het bedrijf soms wel en soms niet genoemd werd, zijn gemiddeld 9,5 keer gemeten, tegenover 2,6 keer voor reeksen zonder vermelding: het meetritme hangt dus samen met de uitkomst. Daarom staat in de tabel ook de uitkomst als elke vraag even zwaar telt. Plaatsnaam (3,3×), aanbeveling (2,0×), lange vraag (3,2×), kostenvraag (0,24) en geen bronverwijzingen (0,23) blijven overeind; vijf of meer bronnen zakt naar 1,2×; vergelijkingsvraag en "in de buurt" blijven onzeker. Herhaalbaarheid per vraag gewogen: 55,8% (tegen 67,6% per vermelding).
- Naamherkenning gecontroleerd. In een steekproef van 400 antwoorden die als "genoemd" telden, stond de naam in 391 (97,8%) letterlijk in de zichtbare tekst; in 9 alleen in een link, allemaal bij Google AI Overviews. In 800 antwoorden die als "niet genoemd" telden, kwam de naam in 9 (1,1%) toch in de tekst voor. We zochten op de bedrijfsnaam en de websitenaam, ongeacht spaties en hoofdletters.
- Aanbieders en plekken. gpt-4.1-mini las alle 18.206 antwoorden (temperatuur 0) en noteerde elke genoemde naam in volgorde, met soort: lokaal bedrijf, keten, platform, software, fabrikant, instantie of overig. Een aanbieder is een lokaal bedrijf of keten; bekende tech-, software- en platformmerken tellen niet mee, ook als het model ze als keten indeelt. Het gevolgde bedrijf herkennen we aan de bedrijfsnaam en de websitenaam. De plek is de volgorde onder de aanbieders. Bij 73 vermeldingen (11%) stond het gevolgde bedrijf niet tussen de aanbieders, bijvoorbeeld omdat het model het als software indeelde; die tellen niet mee bij de plekken.
- Vast ritme. Met hooguit één meting per vraag, systeem en week (11.268 van de 15.123 antwoorden) blijven de verhoudingen in de kolom "Vast ritme" over; de herhaalbaarheid is dan 68,5% (257 vermeldingen).
- Geaggregeerde onderbouwing. De tellingen (CSV) bevatten de gepubliceerde aggregaten en aanvullende definities. Waar beschikbaar staan teller, noemer, vragen en bedrijven erbij. Gelijkgewogen gemiddelden en gecorrigeerde verhoudingen hebben geen enkele gehele teller/noemer.
- Zoekkenmerken. Herkend met vaste regels en woordenlijsten (zie "Zo is geteld" bij deel 1). Een kenmerk telt alleen als het in een zoekopdracht staat en niet al in de vraag. Engels: een zoekopdracht met overwegend Engelse woorden uit een vaste lijst.
Zo zijn de metingen tot stand gekomen
Deze tabel maakt zichtbaar welke opstellingen achter de cijfers zitten. De aantallen zijn op 4 oktober 2026 rechtstreeks uit het Q3-archief gecontroleerd, zonder de antwoorden of classificaties te wijzigen.
Meetroute, geregistreerd model en beschikbaarheid
| Systeem | Meetroute | Modelregistratie bij geldige antwoorden | Geldige metingen van / tot | Geldig | Leeg | Fout | Niet meer beschikbaar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ChatGPT | Webuitlezing; oudere route deels onbekend | gpt-5-6: 579; gpt-4.1-mini: 11; scraperlabel zonder modelversie: 33; model niet vastgelegd: 5.273 | 2026-07-01 2026-09-30 | 5.896 | 0 | 69 | 0 |
| Perplexity | API; oudere route deels onbekend | sonar: 1.885; model niet vastgelegd: 4.061 | 2026-07-01 2026-09-30 | 5.946 | 0 | 56 | 0 |
| Gemini | Webuitlezing; oudere route deels onbekend | 3.5 Flash-Lite: 1.310; gemini-3.5-flash: 11; scraperlabel zonder modelversie: 33; model niet vastgelegd: 1.922 | 2026-07-07 2026-09-30 | 3.276 | 1.093 | 53 | 0 |
| Claude | API; oudere route deels onbekend | claude-sonnet-4-5: 44; claude-sonnet-4-5-20250929: 139; model niet vastgelegd: 1.406 | 2026-07-07 2026-09-30 | 1.589 | 1.093 | 0 | 0 |
| Google AI Overviews | Google-zoekresultaten | Onderliggend model onbekend; google-ai-overview is een productlabel | 2026-07-07 2026-09-30 | 1.394 | 29 | 322 | 45 |
| Google AI-modus | Google-zoekresultaten | Onderliggend model onbekend; google-ai-mode is een productlabel | 2026-09-29 2026-09-30 | 104 | 1 | 0 | 0 |
| Copilot | Meetroute onvoldoende gedocumenteerd | Model niet vastgelegd; onvoldoende bruikbare antwoorden voor een systeemuitkomst | 2026-09-28 2026-09-28 | 1 | 2.486 | 0 | 0 |
De geldige records tellen op tot 18.206. Google omvat AI Overviews en AI-modus. Het archieftotaal bevat daarnaast één geldig Copilot-antwoord; dat is onvoldoende voor een afzonderlijke systeemuitkomst. Leeg, fout en niet meer beschikbaar tellen niet mee als geldige antwoorden. Dit zijn geregistreerde archiefstatussen, geen compleet uitvalpercentage van alle ooit gestarte aanroepen.
Zoekinstellingen, instructies en locatie
| Onderdeel | Wat voor Q3 te controleren is |
|---|---|
| Land en taal | Bij alle 18.206 geldige records staat NL / nl geregistreerd. Bij een deel van de foutregistraties ontbreekt dit. |
| Model | De tabel toont letterlijk de opgeslagen labels. Een scraper- of productlabel is geen modelversie. Een opgeslagen label garandeert evenmin een onveranderlijk model gedurende het kwartaal. |
| Webzoeken | De meetroutes leveren webantwoorden, API-antwoorden of zoekresultaten. Zoekopdrachten zijn alleen te analyseren waar ze zijn meegeleverd. Een volledige historische configuratie van zoekmodus en zoekcontext is niet per aanroep vastgelegd. |
| Extra instructies | De volledige historische instructies, temperatuur en overige generatieparameters zijn niet voor alle meetroutes reproduceerbaar opgeslagen. De huidige software-instellingen bewijzen niet wat bij iedere Q3-aanroep actief was. |
| Locatie en sessie | Stad, postcode, uitgaand IP-adres, accountinstellingen, geheugen en sessiegeschiedenis zijn niet integraal vastgelegd. De metingen vertegenwoordigen daarom geen individuele gebruikerssituatie. |
OpenAI beschrijft dat ChatGPT een geschatte IP-locatie en, afhankelijk van instellingen, geheugen kan gebruiken bij zoekvragen. De API biedt een apart locatieveld om resultaten te verfijnen. Dit verklaart waarom een gestandaardiseerde meting van een persoonlijk antwoord kan verschillen. ChatGPT Search · API-webzoeken.
Wat de naamcontrole betekent voor de cijfers
We toetsten de automatische herkenning met een tweede, letterlijke zoekmethode op 1.200 antwoorden. Zo worden verschillen zichtbaar die een algemeen nauwkeurigheidscijfer zou verbergen.
400 als genoemd geclassificeerd
Bij 391 stond de naam volgens de tegencontrole in de zichtbare tekst. Bij 9 stond deze alleen in een link; die 9 kwamen alle uit Google AI Overviews.
800 als niet genoemd geclassificeerd
Bij 9 vond de tegencontrole alsnog een naam in de zichtbare tekst: 5 bij Gemini, 3 bij ChatGPT en 1 bij Claude. Bij nog 3 stond de naam uitsluitend in een link; die gelden volgens de tekstdefinitie niet als vermelding.
De Q3-uitkomsten zijn hiervoor niet gecorrigeerd. De tweede methode zoekt op bedrijfs- en websitenaam, met normalisatie van spaties en hoofdletters. Het is een automatische tegencontrole, geen onafhankelijke menselijke beoordeling. Ook deze methode kan een naam missen of een tekst ten onrechte herkennen.
Gevoeligheid: wat als deze verschillen voor de hele meetgroep gelden?
In de basisgroep zijn 682 van 15.123 antwoorden als genoemd geregistreerd: 4,5%. Als de 391/400 bevestigde positieven en 9/800 gemiste tekstvermeldingen representatief zouden zijn voor de hele groep, ontstaat in een illustratief scenario circa 5,5%.
Dit is een gevoeligheidsscenario, geen nieuw gemeten percentage of betrouwbaarheidsinterval. De aanname van overal dezelfde foutkans is sterk: de linkgevallen concentreren zich juist bij één systeem. Daarom corrigeren we hiermee geen afzonderlijke vraagtypen, systeemverhoudingen of herhaalbaarheid.
Wat blijft wel en niet overeind? Het grote aandeel antwoorden zonder naam blijft in dit scenario zichtbaar. Of de precieze verhoudingen tussen groepen veranderen, is hiermee niet vastgesteld. De zoekopdrachtanalyse en domeinoverlap gebruiken geen eigen-naamscore en veranderen niet door uitsluitend die score te corrigeren. Een gevalideerde herberekening vraagt beoordeling van de afwijkende gevallen, plus voldoende controle per groep.
Steekproef en verdeling van de verschillen
Uit de basisgroep werden met vaste startwaarde 20261004 afzonderlijk 400 positieve en 800 negatieve records getrokken. Dit is een gestratificeerde controle; 1.200 antwoorden vormen geen aselecte doorsnede van de oorspronkelijke verhouding. Bij de negatieve steekproef zag de controle de volgende tekstvermeldingen:
| Systeem | Als negatief gecontroleerd | Toch naam in tekst |
|---|---|---|
| ChatGPT | 275 | 3 |
| Gemini | 145 | 5 |
| Claude | 89 | 1 |
| Perplexity | 234 | 0 |
| Google AI Overviews | 53 | 0 |
| Google AI-modus | 4 | 0 |
Deze kleine aantallen beschrijven de controle, niet de prestaties van een systeem. Bij de 9 gemiste tekstvermeldingen ging het om 5 lokale vragen, 2 uitlegvragen, 1 kosten- en 1 vergelijkingsvraag. De 9 linkgevallen onder de positieve records betroffen 8 uitlegvragen en 1 kostenvraag. Deze aantallen zijn te klein voor betrouwbare foutpercentages per vraagtype.
Berekeningsregels en vervolgmethode
De beschrijving hieronder hoort bij de gepubliceerde Q3-cijfers. Ze maakt ook zichtbaar welke controles achteraf zijn toegevoegd.
Bronoverlap heeft een vaste noemer
Per combinatie van bedrijf, vraag en dag vergelijken we de unieke aangehaalde domeinen van twee systemen. Jaccard-overlap = het aantal domeinen dat beide noemen gedeeld door het aantal verschillende domeinen dat minstens één van beide noemt. Voor {A, B} en {B, C} is dat 1/3. De grafiek toont het gemiddelde van deze verhoudingen × 100, met ieder antwoordpaar even zwaar.
Beide antwoorden moeten een niet-lege bronnenlijst hebben. Een paar met een lege lijst valt buiten deze maat en krijgt dus geen nulscore. Merkvraagstukken tellen hier wel mee. Bij meerdere records op dezelfde dag bewaart de Q3-analyse de laatst ingelezen niet-lege bronnenlijst; de uitleesvolgorde was niet expliciet vastgelegd. Daarmee is de keuze bij zulke dubbelen een reproduceerbaarheidsbeperking.
Wat Q3 daadwerkelijk gebruikt
Het kwartaalarchief combineert adaptieve klantmonitoring, Klusio's eigen vragen en een kleine vaste meetset die eind september begon. Versie 1.1 voegde weging per vraag en naamcontrole toe. Versie 1.2 analyseerde aanbieders en posities achteraf en beperkte het bestaande archief voor een ritmecontrole tot hooguit één meting per vraag, systeem en week. Dat is een analyse achteraf, geen vooraf op vast ritme verzamelde onderzoeksgroep.
Voor vergelijkingen met volgende kwartalen
Een vaste onderzoeksgroep, vast meetritme en vastgelegde configuratie moeten apart van de adaptieve klantmonitoring worden gevolgd. Deelnemende vragen, modelwijzigingen, uitval en vervangingen horen bij ieder kwartaal zichtbaar te zijn. Een weekselectie achteraf herstelt ontbrekende waarnemingen niet. Een verandering tegenover Q3 wordt daarom pas als trend geduid na controle op deze verschillen.
Download en rekenruimte. De geaggregeerde tellingen (CSV) bevatten aantallen, percentages, wegingen en definities. Een leeg veld betekent niet gepubliceerd of niet van toepassing, nooit nul. Gelijkgewogen gemiddelden en gecorrigeerde verhoudingen hebben geen enkele gehele teller/noemer. Zonder de beschermde antwoordgegevens kun je niet alle bootstraps of herkenningsbeslissingen onafhankelijk reconstrueren.
Drie bevindingen om te delen
Deze grafieken mogen worden overgenomen met bronvermelding en een link naar dit rapport. Meetgroep, weging en belangrijkste beperking staan in iedere afbeelding.
1.267 antwoorden op 719 vragen, 34 bedrijven.
Alleen ChatGPT-antwoorden met zichtbare zoekopdrachten.
Download grafiek (SVG)
15.123 antwoorden op 1.524 vragen, 35 bedrijven.
Elke vraag even zwaar. Verband, geen bewijs van oorzaak.
Download grafiek (SVG)
367 overgangen op 82 vragen, 22 bedrijven.
Alleen na een eerdere vermelding; meetintervallen verschillen.
Download grafiek (SVG)
Onderzoek door Klusio
Klusio is de uitgever en voerde de geautomatiseerde analyses uit. Sicco Dijkman, oprichter van Klusio, is het inhoudelijke aanspreekpunt. Er is geen onafhankelijke externe beoordeling van de onderliggende antwoorden en berekeningen vastgelegd. Voor vragen of controleverzoeken: neem contact op.
Dit onderzoek laat zien hoe Klusio zoekgedrag en vermeldingen onderzoekt. Het meet niet het effect van Klusio op groei bij klanten. De uitgevoerde werkzaamheden en gemeten resultaten bij afzonderlijke bedrijven vind je in de klantcases.
Wijzigingen
Elke wijziging in tekst of cijfers krijgt een nieuw versienummer. Redactioneel betekent: de meting is gelijk gebleven, de formulering is preciezer.
Versie 1.3, 4 oktober 2026
- redactioneelGelijkgewogen uitkomsten per vraag staan vooraan, met de uitkomst per antwoord ernaast. De bestaande Q3-uitkomsten zijn behouden.
- correctieTe brede uitspraken over prijsvragen en maximaal één op tien vervangen door uitspraken over het gevolgde bedrijf en de onderzochte meetgroep.
- aanvullingMeetconfiguraties en archiefstatussen gecontroleerd. Onbekende historische instellingen blijven als onbekend vermeld. Systeemvergelijkingen gelden voor de geteste opstellingen.
- aanvullingNaamcontrole verduidelijkt als automatische tegencontrole, met een voorwaardelijk rekenscenario voor de invloed van herkenningsverschillen. Dit is geen gevalideerde correctie.
- aanvullingGelijkgewogen hoofdbevindingen en definities toegevoegd aan de CSV-download. Drie herbruikbare grafieken toegevoegd, met meetgroep, meeteenheid en beperking.
- redactioneelJaccard-noemer, bronselectie, actuele citatie en het verschil tussen analyses achteraf op Q3 en toekomstige kwartaalvergelijkingen verduidelijkt.
Versie 1.2, 4 oktober 2026
- aanvullingNieuw: noemt het antwoord überhaupt andere aanbieders, en hoe vaak staat het gevolgde bedrijf er dan bij. Daarvoor zijn alle 18.206 antwoorden gelezen.
- aanvullingNieuw: op welke plek het gevolgde bedrijf staat tussen de genoemde aanbieders, en hoe stabiel die plek is.
- aanvullingControle op een vast meetritme (hooguit één meting per vraag, systeem en week): de hoofdbevindingen blijven staan.
- aanvullingAlle publiceerbare tellingen als download (CSV).
- redactioneelDe kanttekening bij prijsvragen ("niet apart gemeten") is vervangen door de meting.
Versie 1.1, 4 oktober 2026
- redactioneelKop "Er is geen vaste top-3 in AI" vervangen door "Een vermelding is geen vaste plek": we meten of een bedrijf genoemd wordt, niet op welke plek.
- redactioneelKop "Een plaatsnaam doet ertoe, 'in de buurt' niet" aangepast: bij "in de buurt" vonden we geen duidelijk verschil, en dat is geen bewijs dat het niets uitmaakt.
- redactioneelOveral duidelijker dat we meten of het gevolgde bedrijf genoemd wordt, niet of er überhaupt aanbieders in het antwoord staan.
- redactioneel"Zonder bronnen" heet nu "zonder bronverwijzingen". We weten welke bronnen een antwoord aanhaalt, niet of het systeem op de achtergrond zocht.
- correctieHet cijfer "17% zoekt naar prijzen bij vergelijkingsvragen" is geschrapt: het rustte op 35 antwoorden, onder onze eigen grens van 100.
- aanvullingPer zoekkenmerk de teller, de noemer en het aantal verschillende vragen, plus hoe we de kenmerken herkennen.
- aanvullingEngels ook per zoekstap (16%), dezelfde eenheid als het onderzoek van Peec AI.
- aanvullingWeging per vraag als controle op het meetritme. De hoofdbevindingen over plaatsnaam, aanbeveling, kosten en bronverwijzingen blijven staan; het verband met vijf of meer bronnen wordt dan veel kleiner. Herhaalbaarheid: 68% van de vermeldingen, 56% per vraag gewogen.
- aanvullingControle van de naamherkenning op een steekproef van 1.200 antwoorden.
- aanvullingPer onderdeel wat Klusio met deze inzichten voor je bedrijf doet.
Versie 1.0, 2 oktober 2026
- redactioneelEerste publicatie.
Inzichten op maat voor jouw bedrijf
Dit rapport laat patronen zien. Klusio volgt de vragen die bij jouw diensten en werkgebied passen, laat per antwoord zien welke bedrijven en bronnen AI noemt, en de Groeimotor zet dat om in concrete verbeteringen aan je website.
